De Heilige Livinus

De Heilige Livinus was een Ierse bisschop met een missie: hij zou de heidense gebieden in het Land van Aalst tot het ware geloof bekeren! Met vuur predikte hij Gods boodschap. Wie aan hem twijfelde, overtuigde hij met een wondertje hier en daar. Velen zagen het licht. Ook in Sint-Lievens-Houtem, waar hij mocht intrekken bij de gastvrije moeder Caphraïlde.

Maar succes wekt afgunst op, ook toen al, en dat kostte Livinus zijn kop, letterlijk! In Sint-Lievens-Esse werd de vurige prediker door een jaloers, woest Houtems broederpaar overmeesterd en het hoofd afgehakt.


Dit gebeurde op 12 november van het jaar 657. Livinus kroop recht, nam zijn hoofd onder de arm en strompelde nog enkele kilometers verder, tot in Sint-Lievens-Houtem, waar hij stierf en werd begraven.

Livinusdevotie: oorsprong van de Houtemse jaarmarkten

Al gauw ontstond een populaire cultus rond de Ierse zendeling en martelaar. Van heinde en verre kwamen pelgrims het graf van Livinus bezoeken, smekend om vergeving of genezing. Vooral op 12 november, de sterfdag van Livinus, was de volkstoeloop naar Sint-Lievens-Houtem enorm. Rond het bedevaartsoord ontwikkelde zich op die dag een bloeiende jaarmarkt . De Livinusdevotie bracht geld in het laadje, niet alleen voor kerk en abdij, ook voor de handelaars en de lokale bevolking. Spijs en drank, paarden, vee en allerhande marktwaar… Ze werden vlotjes verhandeld. Hier situeren zich de wortels van de nog steeds immens populaire winterjaarmarkt van Sint-Lievens-Houtem.

In het jaar 1007 besliste de abt van de Sint-Baafsabdij om de stoffelijke resten van de Heilige Livinus binnen de veilige muren van zijn abdij onder te brengen. Zogezegd om de relieken te beschermen tegen plunderende troepen, maar waarschijnlijk vooral om in Gent de Livinusidolatrie te introduceren en daaruit inkomsten te puren. De belofte van de Sint-Baafsabdij om jaarlijks met de relieken van Livinus naar zijn oorspronkelijke graf terug te keren, gaf aanleiding tot een beruchte bedevaarttraditie: de middeleeuwse Livinusprocessie van Gent naar Sint-Lievens-Houtem.

Ieder jaar op het einde van juni vertrok de fiertel met de relieken van Livinus van Gent naar Sint-Lievens-Houtem, gevolgd door duizenden Gentenaars. Van een devote processie was echter allerminst sprake. Integendeel, de tweedaagse tocht had meer weg van een feestparade die telkens weer ontaardde in bras- en vechtpartijen. De Gentenaars vierden als het ware hun Gentse Feesten in Sint-Lievens-Houtem. Na de zoveelste ontsporing was voor Keizer Karel de maat vol: in 1540 schafte hij de Gentse Sint-Lievensbedevaart af. De Houtemse zomerjaarmarkt blijft als enig restant van de middeleeuwse volksbedevaart overeind.

Livinusstappers en Livinusrunners

Vanaf 2001 werd de traditie door de Livinusstappers opnieuw in ere hersteld via de organisatie van de Livinustocht langsheen de historische bedevaartsroute van Gent naar Sint-Lievens-Houtem. In het Livinusjaar 2007 namen hieraan meer dan 1000 wandelaars deel !

Het unieke traject langsheen de talrijke idyllische plaatsjes tussen Gent en Sint-Lievens-Houtem was ook enkele joggers niet ontgaan. Zij verenigden zich onder de naam LivinusRunners en richten op zondag 27 juni 2010 voor het eerst de LivinusRun in, de start van een jaarlijks weerkerende recreatieve jogging met afstanden 5 tot 29 km langsheen de historische bedevaartsroute.